BÀN CHÂN BẸT CÓ LIÊN QUAN ĐẾN CHÂN X, CHÂN O KHÔNG?

Bàn chân bẹt, còn gọi là bàn chân phẳng, là tình trạng vòm cong ở mặt trong bàn chân thấp hoặc khó quan sát khi đứng. Khi cơ thể chịu trọng lượng, phần giữa lòng bàn chân có thể tiếp xúc với mặt đất trên diện tích rộng. Đây là đặc điểm thường gặp, đặc biệt ở trẻ nhỏ, khi hệ xương, cơ, gân và dây chằng vẫn đang phát triển.

Nhiều cha mẹ lo lắng rằng bàn chân bẹt có thể khiến trẻ bị chân X hoặc chân O. Thực tế, bàn chân, cổ chân, đầu gối và khớp háng hoạt động trong cùng một chuỗi vận động. Vì vậy, thay đổi ở bàn chân có thể tác động đến cách chi dưới tiếp nhận và truyền lực. Tuy nhiên, không thể khẳng định bàn chân bẹt là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến mọi trường hợp chân X hoặc chân O.

BÀN CHÂN BẸT ẢNH HƯỞNG ĐẾN VẬN ĐỘNG RA SAO?

Vòm bàn chân giúp nâng đỡ cơ thể, phân bổ trọng lượng và hấp thụ một phần lực trong quá trình đứng, đi bộ hoặc chạy. Khi vòm thấp, cách bàn chân tiếp xúc với mặt đất có thể thay đổi. Ở một số người, bàn chân có xu hướng nghiêng vào trong nhiều hơn khi chịu lực.

Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hoạt động của cổ chân và cẳng chân, từ đó làm thay đổi cơ chế vận động của khớp gối. Nếu tình trạng kéo dài và có triệu chứng, người bệnh có thể cảm thấy mỏi hoặc đau ở bàn chân, mắt cá, cẳng chân hay đầu gối.

Dù vậy, bàn chân bẹt không phải lúc nào cũng gây bất thường. Nhiều trẻ có vòm chân thấp nhưng vẫn đi, chạy và vui chơi bình thường. Khi đánh giá, cần quan tâm đến chức năng vận động thay vì chỉ dựa vào hình dáng lòng bàn chân.

CHÂN X VÀ CHÂN O LÀ GÌ?

Chân X là tình trạng trục hai chân khiến đầu gối có xu hướng tiến gần nhau trong khi khoảng cách giữa hai mắt cá tăng lên khi đứng. Ở trẻ em, một mức độ thay đổi trục chân có thể xuất hiện tự nhiên trong quá trình tăng trưởng. Hình dạng chân có thể tiếp tục thay đổi khi hệ xương trưởng thành.

Chân O lại có biểu hiện ngược lại, khi hai chân có xu hướng cong ra ngoài và đầu gối cách xa nhau hơn khi bàn chân được đặt gần nhau. Tương tự chân X, chân O ở một số giai đoạn phát triển có thể là đặc điểm sinh lý. Tuy nhiên, tình trạng lệch trục đáng kể, kéo dài hoặc kèm đau và hạn chế vận động cần được kiểm tra.

MỐI LIÊN HỆ GIỮA BÀN CHÂN BẸT VÀ TRỤC CHÂN

Bàn chân bẹt có thể làm thay đổi hướng chịu lực ở chi dưới, đặc biệt khi bàn chân nghiêng vào trong rõ. Khi đó, cổ chân, cẳng chân và đầu gối có thể phải thích nghi với sự thay đổi trong quá trình vận động. Đây là cơ sở để xem xét mối liên quan giữa bàn chân và trục chi dưới.

Tuy nhiên, mối liên hệ này không có nghĩa bàn chân bẹt chắc chắn gây chân X hoặc chân O. Trục chân còn chịu ảnh hưởng bởi quá trình phát triển xương, yếu tố gia đình, tư thế, sức mạnh cơ, chấn thương và một số bệnh lý về xương khớp. Vì vậy, nếu trẻ có cả bàn chân bẹt và lệch trục chân, cần đánh giá từng vấn đề một cách toàn diện.

NHỮNG YẾU TỐ CÓ THỂ LÀM THAY ĐỔI TRỤC CHÂN

Đặc điểm di truyền và tốc độ phát triển xương có thể ảnh hưởng đến hình dạng chân của trẻ. Trong các giai đoạn tăng trưởng khác nhau, trục chi dưới có thể thay đổi trước khi dần ổn định.

Bên cạnh đó, chấn thương tại bàn chân, cổ chân hoặc đầu gối có thể làm thay đổi cách chịu lực. Một số vấn đề liên quan đến xương, cơ, gân hoặc khớp cũng có khả năng ảnh hưởng đến tư thế và khả năng vận động. Do đó, không nên quy mọi biểu hiện bất thường ở chân cho bàn chân bẹt.

CÓ CẦN CAN THIỆP KHI TRẺ BỊ BÀN CHÂN BẸT?

Nếu trẻ có bàn chân bẹt nhưng không đau, vận động bình thường và không có dấu hiệu bất thường khác, thường có thể theo dõi quá trình phát triển. Khi xuất hiện đau chân, nhanh mỏi, đi khập khiễng, khó chạy nhảy hoặc mất thăng bằng, trẻ nên được đánh giá chuyên môn.

Các bài tập tăng cường cơ bàn chân, cổ chân và chi dưới có thể được áp dụng trong trường hợp phù hợp nhằm hỗ trợ khả năng kiểm soát vận động. Dụng cụ hỗ trợ vòm có thể giúp giảm khó chịu ở một số trẻ có triệu chứng, nhưng không nên xem đây là phương pháp chắc chắn có thể chỉnh xương hoặc tự động điều trị chân X, chân O.

KHI NÀO CẦN KIỂM TRA CHUYÊN SÂU?

Nếu trục chân lệch rõ, tình trạng ngày càng tăng, xuất hiện không đối xứng giữa hai bên hoặc kèm đau và hạn chế vận động, bác sĩ có thể chỉ định các kiểm tra cần thiết để xác định nguyên nhân và mức độ. X-quang có thể được sử dụng khi cần đánh giá cấu trúc xương và trục chi.

Nhìn chung, bàn chân bẹt, chân X và chân O đều cần được xem xét trong bối cảnh tuổi, quá trình tăng trưởng, triệu chứng và khả năng vận động. Đánh giá đúng nguyên nhân sẽ giúp cha mẹ theo dõi sự phát triển của trẻ phù hợp và tránh những can thiệp không cần thiết.

Ngoài ra, phụ huynh có thể tham khảo thêm dòng giày tập đi chống bẹt chân tại Xixa để tìm hiểu những sản phẩm phù hợp với nhu cầu của trẻ.

Các mẫu giày được chú trọng về độ êm ái, sự vừa vặn và tính thuận tiện trong quá trình sử dụng hằng ngày.

Tùy vào độ tuổi, đặc điểm bàn chân và thói quen vận động, bố mẹ có thể cân nhắc kiểu dáng thích hợp cho bé.

Việc sử dụng sản phẩm phù hợp sẽ giúp trẻ cảm thấy thoải mái hơn khi đi lại và vui chơi.Website cũng cung cấp đa dạng kiểu dáng, giúp việc tìm hiểu và so sánh trở nên dễ dàng hơn.

Nếu đang quan tâm đến các sản phẩm dành cho trẻ có bàn chân bẹt, XiXa là một nguồn thông tin mà bố mẹ có thể tham khảo thêm.

Từ đó, gia đình có thể chủ động cân nhắc sản phẩm phù hợp với nhu cầu và đặc điểm riêng của bé.